TEMAT: „Przyjaciele” Ignacego Krasickiego
gorzką bajką o braku przyjaźni.
Cele:
- poznanie utworu I. Krasickiego pt. „Przyjaciele”;
- kształcenie umiejętności wypowiedzi na określony temat;
- doprowadzenie do rozumienia pojęć: uosobienie, przerzutnia, ironia;
- wzbogacanie osobowości uczniów;
- budowa słownika wyrazów bliskoznacznych;
- kształtowanie społecznie aprobowanych postaw moralnych tkwiących w sensie bajki Krasickiego.
Metody:
- praca w grupach, praca z tekstem, burza mózgów, technika śnieżnej kuli, dyskusja.
Środki dydaktyczne:
Tekst bajki I. Krasickiego „Przyjaciele”, słownik języka polskiego, słownik wyrazów bliskoznacznych, ilustracje.
1. Przeczytanie przez nauczyciela bajki „Przyjaciele” I. Krasickiego (wyjaśnienie niezrozumiałych wyrazów i zwrotów).
2. Dzielenie się pierwszymi wrażeniami. (Przypomnienie sobie bajki tak samo zatytułowanej, czytanej w klasie IV. Przypomnienie treści bajki „Przyjaciele” A. Mickiewicza. Uwaga: tam bohaterami są ludzie, tu zwierzęta).
3. Wyjaśnienie znaczenia przestarzałych związków wyrazowych, np. strwożon wielce; strwożon, bo; trwoga.
4. Umocowanie na tablicy wyrazu przyjaźń. Podanie przez dzieci maksymalnej liczby skojarzeń, jakie przyjdą im do głowy (burza mózgów).


![]()
![]()



![]()
Przyjaźń



5. Następnie w parach porównuje się liczbę samych skojarzeń, sprawdzamy w słowniku języka polskiego co oznacza słowo przyjaźń, sprawdzamy w słowniku wyrazów bliskoznacznych.
6. Czytanie ciche bajki Krasickiego.
7. Przypinanie na tablicy w przypadkowej kolejności - przygotowanych wcześniej rysunków. Polecenie:
- uporządkujcie je zgodnie z kolejnością wydarzeń;
- nadajcie tytuły.
8. Wykonanie zadania na tablicy.
9. Próby określenia cech zwierząt – bohaterów bajki. Technika śnieżnej kuli - przechodzenie od pracy indywidualnej do pracy w całej grupie.
Zapisanie:
Zajączek – grzeczny, miły dla wszystkich, lubiany, ufny, naiwny, płochliwy
Koń – egoista, bezduszny
Wół – wywyższający się, pewny siebie, obłudny
Kozioł – fałszywy
Cielę – młode, głupie, nieżyczliwe
10. Zwrócenie uwagi na to, że takimi określeniami charakteryzujemy ludzi. Zwierzęta zachowują się tu jak ludzie. Zastosował więc tu poeta uosobienie.
11. Wprowadzenie problemu;
Co oznacza sformułowanie „mieć przyjaciela lub być czyimś przyjacielem”? – próba dyskusji, w której zachęcamy uczniów do określenia, na czym polega „prawdziwa przyjaźń”. Jaka prawda kończy opowieść o zajączku?
12. Podsumowanie lekcji – ewaluacja.
Jak ci się podobały zajęcia? (Każdy uczeń dostaje kartkę na której ma postawić krzyżyk i umieścić ją na wybranym przez siebie płatku).
![]()
![]()

![]()
![]()
![]()
![]()
6- było wspaniale
5- bardzo mi się podobało
4- podobało mi się
3- dostatecznie
2- niezbyt mi się podobało
1- nie podobało mi się
13. Praca domowa: Napisanie samodzielnej notatki, wniosku z lekcji.